Ông Nguyễn An Hưng
Phó Chủ tịch Trung ương Hiệp hội Làng nghề Việt Nam,
Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề thành phố Hải Phòng;
Phó Chủ tịch Hội đồng các dòng họ Việt Nam thành phố Hải Phòng;
Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng họ Nguyễn thành phố Hải Phòng
Kính thưa các đồng chí lãnh đạo!
Kính thưa quý vị đại biểu khách quý, cùng toàn thể hội nghị!
Hôm nay, tôi rất vinh dự được mời tham dự buổi tọa đàm với chủ đề: “Văn hóa Làng nghề trong các dòng họ Việt Nam thành phố Hải Phòng” do Hội đồng các dòng họ Việt Nam thành phố Hải Phòng, Trung tâm thực hành Hán Nôm và Văn hóa Dân gian Hải Phòng, cùng Văn phòng đại diện Tạp chí Làng nghề Việt Nam tại thành phố Hải Phòng tổ chức. Lời đầu tiên, thay mặt Ban lãnh đạo Hiệp hội làng nghề thành phố Hải Phòng tôi xin gửi tới các đồng chí lãnh đạo, quý vị đại biểu khách quý và toàn thể Hội nghị lời chúc sức khỏe và lời chào trân trọng. Chúc buổi tọa đàm hôm nay thành công tốt đẹp!
Kính thưa quý vị!
Theo số liệu thống kê Việt Nam hiện nay có 1023 dòng họ, các dòng họ Việt Nam thành phố Hải Phòng chưa có số liệu thống kê chính xác bởi số lượng các nhánh/chi họ rất lớn và có sự biến động. Về làng nghề truyền thống và các làng có nghề của thành phố Hải Phòng hiện nay có khoảng gần 200 làng nghề trong đó có gần 100 làng nghề truyền thống. Hầu hết các dòng họ đều có cội nguồn từ làng quê cổ Việt Nam. Văn hóa làng nghề Việt Nam là một phạm trù rất rộng lớn…được cấu thành bởi 3 yếu tố cốt lõi: Văn hóa vật chất; Văn hóa tinh thần và Văn hóa ứng xử. Văn hóa làng nghề không chỉ là nguồn di sản quý giá phản ánh chiều sâu lịch sử – xã hội của dân tộc, mà còn là nền tảng để các địa phương phát triển kinh tế bền vững thông qua mô hình du lịch làng nghề.
Trong dòng chảy lịch sử hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam, làng nghề không chỉ là nơi sản xuất ra của cải vật chất mà còn là không gian lưu giữ bản sắc văn hóa dân tộc, nơi hội tụ tinh hoa nghề nghiệp, đạo lý làm người và tinh thần cộng đồng. Mỗi làng nghề là một “bảo tàng sống” của lịch sử, văn hóa và ký ức dân tộc.
Sự hình thành và phát triển của nhiều làng nghề Việt Nam gắn liền với công lao của các dòng họ có Tổ nghề, có nghề truyền thống, truyền dạy kỹ năng và đạo đức nghề nghiệp. Hải Phòng – là vùng đất địa linh nhân kiệt, nơi hội tụ văn hóa vùng đồng bằng Bắc Bộ, nơi có lịch sử lâu đời gắn liền với nền văn minh lúa nước đặc trưng.
Thành phố Hải Phòng có các làng nghề truyền thống nổi tiếng, như: Làng nghề chạm khắc gỗ cổ truyền Bảo Hà (Đồng Minh), Đông Giao (Cẩm Giàng); làng nghề gốm sứ Dưỡng Động (Minh Tân), gốm sứ Chu Đậu (Nam Sách); làng nghề mây tre đan Chính Mỹ (Thủy Nguyên), làng đan mây tre Chằm (Gia Lộc) ); làng nghề tre đan đăng, đó Tiên Sa (Hồng Thái); làng nghề đúc Mỹ Đồng (Thủy Nguyên), làng nghề cơ khí Tráng Liệt (Kẻ Sặt); làng nghề chiếu cói Lật Dương (Tiên Lãng), làng nghề chiếu cói Tiên Kiều và Nhan Bầu (Hà Đông); làng nghề vàng bạc truyền thống Châu Khê (Bình Giang); cơ sở sản xuất Gốm phù điêu Hải Phòng của Nghệ nhân Nhân dân Phạm Văn Tuyên (Tú Sơn); làng nghề chạm khắc đá Đường 10 (An Lão); làng nghề thêu ren Xuân Nẻo, Ô Mễ, Lạc (Đại Sơn); làng nghề thuê ren Đồng Bình, Nghi Khê (Tân Kỳ); làng nghề làm hương Trực Trì, Đông Thôn (Trần Phú); làng nghề Lược Vạc (Đường An); làng nghề giày da Nghĩa Hy, Phong Lâm, Trúc Lâm, Văn Lâm (Gia Phúc); làng nghề trồng hoa cây cảnh Đồng Dụ, Kiều Trung (An Hải); làng nghề trồng hoa cây cảnh Phù Liễn (Nam Sách); bánh đậu xanh (Hải Dương), bánh gai (Ninh Giang); làng nghề bánh đa cua (Lê Chân), làng nghề bánh đa Lộ Cương (Việt Hòa); làng bún Tam Lương (gia Lộc); làng nghề nước mắm truyền thống Cát Hải; làng nghề muối, mắm chắt (Bàng La); làng nghề nuôi ong (Thanh Hà và Chí Linh); Bia đá, tranh tượng phù điêu, hoa văn kim cổ, Thư pháp, Hán – Nôm; hoành phi, câu đối; các công trình di tích lịch sử, di sản văn hóa, lễ hội truyền thống của làng quê cổ Việt Nam. Mỗi làng nghề đều gắn với những dòng họ đã dày công gìn giữ nghề truyền thống, hun đúc nên những giá trị văn hóa đặc sắc của quê hương. Các dòng họ không chỉ là nơi bảo tồn nghề nghiệp mà còn là nơi gìn giữ đạo lý, nề nếp gia phong và tinh thần hiếu học. Có nhiều thế hệ trong một gia đình giữ được nghề truyền thống của dòng tộc. Từ đó, nhiều nghệ nhân tài hoa đã phát huy, gìn giữ, bảo tồn bí quyết nghề.
Kính thưa quý vị!
Trong bối cảnh hiện nay, khi đất nước bước vào thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế sâu rộng, các làng có nghề và làng nghề truyền thống đang bị ảnh hưởng đến lực lượng lao động trẻ của các làng nghề. Bảo tồn làng nghề là bảo tồn không gian văn hóa, hệ giá trị đạo đức, ký ức làng quê đậm đà bản sắc dân tộc. Để văn hóa làng nghề của các dòng họ tiếp tục tỏa sáng, chúng ta cần có các giải pháp, như: số hóa tư liệu gia phả, hương ước, tộc ước, bí quyết nghề truyền thống, đồng thời tích cực hỗ trợ các gia tộc làm nghề, tiếp cận khoa học công nghệ mới và phát triển du lịch trải nghiệm làng nghề. Giữ được nghề của các dòng họ là giữ được hồn cốt, bản sắc di sản và sức sống mạnh mẽ của văn hóa làng nghề trong các dòng họ Việt Nam.
Việc tổ chức các buổi tọa đàm như hôm nay rất thiết thực và ý nghĩa. Đây là kênh thông tin, tuyên truyền quan trọng, lan tỏa giá trị văn hóa làng nghề đến các dòng họ Việt Nam thành phố Hải Phòng.
Một lần nữa, xin kính chúc các đồng chí lãnh đạo, quý vị đại biểu khách quý và toàn thể Hội nghị luôn luôn dồi dào sức khỏe, bình an, gia đình hạnh phúc.
Chúc buổi Tọa đàm hôm nay thành công rực rỡ!
Xin trân trọng cảm ơn!
NAH
